Үнэ яагаад өсөж байна вэ? Инфляц, бодлогын хүү, төгрөгийн тухайWhy prices are rising: inflation, interest rates and the tögrög explained

Үнэ хэр хурдан өсөж байна вэ?How fast are prices rising?

Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр 2026 оны 9-р сард улсын хэмжээнд өргөн хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ өмнөх оны мөн үеэс 12.9 хувиар, өмнөх сараас 0.6 хувиар өссөн. Нэг жилийн өмнө буюу 2025 оны 9-р сард жилийн инфляц 9 хувьтай байв.According to the National Statistics Office, consumer prices nationwide in September 2026 were 12.9% higher than a year earlier and 0.6% higher than in August. A year before, in September 2025, annual inflation was 9%.

Барааны үнэ 13.5 хувиар, үйлчилгээний үнэ 11.2 хувиар өссөн бол хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ 20.8 хувиар өсчээ. 12.9 хувийн инфляцын 5.6 нэгж хувийг хүнс, ундаа, ус, 2.2 нэгж хувийг тээвэр, 1.2 нэгж хувийг боловсролын үйлчилгээ, 0.9 нэгж хувийг хувцас, бөс даавуу, гутлын үнийн өсөлт бүрдүүлсэн.Goods cost 13.5% more and services 11.2% more, but food rose 20.8%. Of the 12.9 percentage points of inflation, food, drinks and water accounted for 5.6, transport for 2.2, education services for 1.2, and clothing, textiles and footwear for 0.9.

Махны үнийн өсөлт онцгой өндөр байна. Мах, махан бүтээгдэхүүний үнэ жилийн өмнөхөөс 46.9 хувиар өссөний дотор үхрийн махны үнэ 48.4 хувиар, хонь, ямааны махны үнэ 58.5 хувиар нэмэгджээ.Meat stands out. Meat and meat products cost 46.9% more than a year earlier, with beef up 48.4% and mutton and goat meat up 58.5%.

Үнийг юу өсгөж байна вэ?What is pushing prices up?

Статистикийн хорооны 9-р сарын мэдээ инфляцыг бүлэг тус бүрээр задалж харуулсан ч шалтгааныг нь дурдаагүй. Монголбанк 9-р сарын 18-ны мэдэгдэлдээ Засгийн газрын зардал, цалин, шатахууны үнэ нэмэгдэж, тэдгээрийн хоёрдогч нөлөөгөөр инфляц өсөх эрсдэлтэй гэж анхааруулсан.The statistics office's September release breaks inflation down by category but gives no reasons. In its September 18 statement, the Bank of Mongolia warned that inflation could rise because of higher government spending, wages and fuel prices, and their knock-on effects.

Монголбанк юу хийдэг вэ?What does the central bank do?

Монголбанк инфляцыг 6 хувь орчим түвшинд байлгахыг зорьдог. Үүний гол хэрэгсэл нь бодлогын хүү юм. Бодлогын хүүг өсгөхөд зээлийн хүү нэмэгдэж, эрэлт саарснаар үнийн өсөлт цаг хугацааны явцад намждаг.The Bank of Mongolia aims to keep inflation at about 6%. Its main tool is the policy rate. When the bank raises it, borrowing becomes more expensive, demand slows, and price rises ease over time.

Мөнгөний бодлогын хороо 9-р сарын 18-нд бодлогын хүүг 12.5 хувьд хэвээр үлдээсэн. Тухайн үед жилийн инфляц 8-р сард улсын хэмжээнд 12.5 хувь, Улаанбаатарт 11.6 хувь болж буураад байв. Харин 9-р сард инфляц дахин өсч, 12.9 хувьд хүрсэн.On September 18, the bank's Monetary Policy Committee kept the policy rate at 12.5%. At the time, annual inflation had eased in August to 12.5% nationwide and 11.6% in Ulaanbaatar. In September it rose again, to 12.9%.

Монголбанкны тооцоогоор инфляц 2027 оны 2-р улирлаас аажмаар буурч, 2027 оны эцэс гэхэд зорилтот түвшний дээд хязгаарт ойртоно.The bank expects inflation to start easing gradually from the second quarter of 2027 and to be close to the upper end of its target range by the end of 2027.

Төгрөгийн ханш ямар байна вэ?What about the tögrög?

Төгрөг бол Монгол Улсын үндэсний мөнгөн тэмдэгт юм. Монголбанк төгрөгийг гаргаж, гадаад валютын албан ханшийг тогтоодог. 2026 оны 11-р сарын 4-нд 1 ам.доллар 3,600.04 төгрөгтэй тэнцэж байв.The tögrög is Mongolia's currency. The Bank of Mongolia issues it and sets the official exchange rates. On November 4, 2026, one US dollar was worth MNT3,600.04.

Монголбанк 9-р сард төгрөгийн ханш харьцангуй тогтвортой байгаа, гадаад валютын нөөцийн хүрэлцээ сайжирсан гэж дүгнэсэн. Монгол Улс шатахуун зэрэг олон барааг гадаадаас валютаар худалдан авдаг тул төгрөг суларвал эдгээр барааны үнэ нэмэгддэг.In September, the bank said the tögrög had stayed relatively stable and that its foreign exchange reserves had become more adequate. Mongolia pays in foreign currency for many goods it buys abroad, including fuel, so a weaker tögrög makes them more expensive.

Харин экспорт гадаад валютын орлого авчирдаг. Статистикийн хорооны мэдээллээр 2026 оны эхний есөн сард Монгол Улс 16.2 тэрбум ам.долларын бараа экспортолж, 9.7 тэрбум ам.долларын бараа импортолсон. Экспортын өсөлтийн ихэнхийг зэсийн хүдэр, баяжмал болон нүүрс бүрдүүлжээ.Exports bring foreign currency in. According to the statistics office, Mongolia exported US$16.2 billion of goods in the first nine months of 2026 and imported US$9.7 billion. Copper ore and concentrate and coal made up most of the rise in exports.

Зээлдэгчдэд юу өөрчлөгдөж байна вэ?What is changing for borrowers?

Монголбанкны Мөнгөний бодлогын хороо 11-р сарын 3-нд санхүүгийн хүндрэлтэй байгаа иргэдийн хэрэглээний зээлийн бүтцийг өөрчлөхийг зөвшөөрсөн. Өр, орлогын харьцааны хязгаарлалтад хамаардаг цалингийн, малчны, автомашины зээлийн хугацааг нэмэлт зээл олгохгүйгээр нийт 48 хүртэл сараар сунгаж болно. Ийнхүү бүтцийн өөрчлөлт хийсэн зээлд өр, орлогын харьцааны хязгаарлалт үйлчлэхгүй.On November 3, the Bank of Mongolia's Monetary Policy Committee allowed banks to restructure the consumer loans of people in financial difficulty. Salary, herder and car loans that fall under the debt-to-income limit can be extended by up to 48 months in total, with no new lending, and the limit will not apply to those restructured loans.

Бүтцийн өөрчлөлт автоматаар хийгдэхгүй. Зээлдэгч зээл авсан банкандаа хүсэлт гаргах ёстой. Банкууд энэ хүрээнд зээлийн хүүг өөрчлөхгүй, нэмэлт зээл олгохгүй. Шинээр олгох бүх зээлд өр, орлогын харьцааны 45 хувийн хязгаарлалт хэвээр үйлчилнэ. Шийдвэр 11-р сарын 4-нөөс хэрэгжиж эхэлсэн.Restructuring is not automatic: borrowers have to apply to the bank that lent to them. Banks will not change the interest rate or lend more as part of it, and the 45% debt-to-income limit still applies to all new loans. The change took effect on November 4.

Монголбанкны мэдээллээр 2026 оны 9-р сарын байдлаар хэрэглээний зээлтэй 1.2 сая орчим зээлдэгчийн 66.4 хувийн өр, орлогын харьцаа 45 хувиас давсан байв. Өр, орлогын харьцааны хязгаарлалтад хамаарах хэрэглээний зээлийн чанаргүй зээлийн хувь 9.1 хувьд хүрч, жилийн өмнөхөөс 2.7 нэгж хувиар өссөн. Монголбанкны Ерөнхийлөгч олон өрхийн бодит орлого буурсан гэж мэдэгдсэн.According to the Bank of Mongolia, 66.4% of the roughly 1.2 million people with consumer loans had a debt-to-income ratio above 45% in September 2026. Among consumer loans under the limit, the share of non-performing loans reached 9.1%, up 2.7 percentage points from a year earlier. The bank's governor said the real incomes of many households had fallen.

Гол үйл явдлуудKey dates

• 2025.09Sep 2025Жилийн инфляц 9 хувьтай байв.Annual inflation stands at 9%.
• 2026.08Aug 2026Жилийн инфляц улсын хэмжээнд 12.5 хувь, Улаанбаатарт 11.6 хувь болж буурсан.Annual inflation eases to 12.5% nationwide and 11.6% in Ulaanbaatar.
• 2026.09.18Sep 18, 2026Монголбанк бодлогын хүүг 12.5 хувьд хэвээр үлдээсэн.The Bank of Mongolia keeps the policy rate at 12.5%.
• 2026.10.09Oct 9, 2026Статистикийн хороо 9-р сарын жилийн инфляцыг 12.9 хувь, махны үнийн өсөлтийг 46.9 хувь гэж мэдээлсэн.The statistics office reports September inflation of 12.9%, with meat up 46.9%.
• 2026.11.03Nov 3, 2026Монголбанк хэрэглээний зээлийн хугацааг 48 хүртэл сараар сунгахыг зөвшөөрсөн. Шийдвэр маргааш нь хэрэгжиж эхэлсэн.The Bank of Mongolia lets banks extend consumer loans by up to 48 months. The change takes effect the next day.
• 2027, 2-р улиралQ2 2027Монголбанкны тооцоогоор инфляц аажмаар буурч эхэлнэ.The Bank of Mongolia expects inflation to start easing.