Ватикан Монголын эзэнт гүрний үеийн 38 ховор баримт бичгийн хуулбарыг Монголд гардууллааThe Vatican hands Mongolia copies of 38 rare documents from the Mongol Empire's letters with the popes
Элчин сайд Д.Гэрэлмаа 10-р сарын 26-нд Ватиканы Апостолын архивын тэргүүн Паоло Виан, Апостолын номын сангийн тэргүүн Мауро Мантовани нартай уулзаж, XIII–XIV зууны 38 ховор баримт бичгийн хуулбарыг хүлээн авлаа.Ambassador D. Gerelmaa met Paolo Vian, Prefect of the Vatican Apostolic Archives, and Mauro Mantovani, Prefect of the Vatican Apostolic Library, on October 26 and received copies of 38 rare documents from the 13th and 14th centuries.
Тэдний дунд Гүюг хаанаас Пап лам IV Иннокентид илгээсэн захидал, IV Иннокентийн 1245 онд Их хаанд илгээсэн албан бичиг, Пап лам III Николасын 1278 онд Хубилай хаанд илгээсэн захидал, Ил хаант улсын Абага, Аргун хаад болон тэдний гэр бүлийнхний харилцсан бичиг, Байжу ноёнтой холбоотой захидал, монголчуудын нутагт илгээсэн Пап ламын элч нарын итгэмжлэл, заавар багтжээ.They include Güyük Khan's letter to Pope Innocent IV, Innocent IV's letters of 1245 to the Great Khan, Pope Nicholas III's letter of 1278 to Khubilai Khan, letters exchanged with the Ilkhanate rulers Abaga and Arghun and their families, letters to and from the commander Baiju, and the credentials and instructions given to papal envoys sent to Mongol lands.
Уулзалтаар Ватиканы номын санд хадгалагдаж буй хятад-монгол, төвд-монгол толь бичиг, монгол бичгийн гар бичмэл, шашны орчуулга, монгол, халимаг хэлээр хэвлэгдсэн ховор номыг хамтран судлах, бүртгэх, цахимжуулах, орчуулах асуудлыг ярилцав. Энэ нь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн 2025 оны 12-р сарын 4-нд Ватиканд хийсэн айлчлалын үеэр Чингис хаан үндэсний музей, Ватиканы Апостолын номын сангийн хооронд байгуулсан санамж бичгийн бодит үр дүн юм.The two sides also discussed joint research, cataloguing, digitising and translating other Mongolian items in the Vatican Library, including Chinese-Mongolian and Tibetan-Mongolian dictionaries, Mongolian script manuscripts, religious translations and rare books in Mongolian and Kalmyk. The handover follows a memorandum signed between the Chinggis Khaan National Museum and the Vatican Apostolic Library during President Khurelsukh's state visit to the Holy See on December 4, 2025.
Яагаад чухал вэ:Why it matters: Эдгээр нь Монголын эзэнт гүрний гадаад бодлого, дипломат харилцаа, шашин, соёлын солилцоог судлах анхдагч эх сурвалж. Хуулбарууд Монголд ирснээр эрдэмтэд эх баримттай шууд ажиллах боломж нээгдэж байна.These are primary sources on the Mongol Empire's foreign policy and its diplomatic, religious and cultural ties with Europe. Having copies at home lets Mongolian scholars work with them directly.
- АнхдагчPrimary МонцамэMontsame, 2026.10.28Oct 28, 2026 — 38 баримт, жагсаалт, уулзалт, санамж бичиг38 documents, list, meeting, memorandum
Гол баримт бүрийг боломжтой үед анхдагч эх сурвалжаар (засгийн газар, Монцамэ, албан ёсны статистик) нягталсан болно.Each key fact was checked against a primary source (government, Montsame, official statistics) where one exists.